Kıdem tazminatı adım adım hesaplama rehberi

Birinci adım: Hak kazanma nedenini inceleyin

Genel olarak belirli bir asgari kıdemi tamamlayan işçinin, kanunda kabul edilen sona erme nedenlerinden biriyle iş ilişkisinin bitmesi gerekir. İşveren feshi, işçinin haklı nedenle feshi, bazı emeklilik koşulları ve özel hâller farklı belge ve ispat gerektirir.

Sadece dilekçede “istifa” yazması her olayda incelemeyi bitirmez; ücretin ödenmemesi, sağlık veya benzeri haklı neden iddiaları varsa gerçek fesih sebebi araştırılır. Buna karşılık kişisel tercih nedeniyle koşulsuz ayrılma çoğu durumda kıdem hakkı doğurmaz.

İkinci adım: Hizmet süresini netleştirin

İşe giriş ve çıkış tarihlerini SGK hizmet dökümü, bordro ve sözleşmeyle karşılaştırın. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler, işyeri devri ve bazı kesintiler toplam kıdemi etkileyebilir; yalnızca son sözleşmeye bakmak eksik sonuca yol açabilir.

Bir yıldan artan süreler de orantılı biçimde hesaba katılabilir; ay ve günlerin yok sayılması doğru değildir. Daha önce kıdem ödemesi yapılan dönem, ibraname veya yeniden işe giriş varsa mükerrer hesap riskine karşı kayıtlar ayrıntılı incelenmelidir.

Üçüncü adım: Ücret matrahını oluşturun

Hesapta son brüt ücret başlangıç noktasıdır; devamlılık gösteren para ve para ile ölçülebilir menfaatler giydirilmiş ücrete eklenebilir. Düzenli yemek, yol, prim veya yakacak desteğinin adı değil, fiilî ödeme düzeni ve niteliği belirleyicidir.

Arızi fazla çalışma, tek seferlik ödül veya masraf iadesi gibi kalemler aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Bordro, banka hareketleri ve yan hak politikaları birlikte okunmalı; net ücret üzerinden geriye doğru yapılan tahminlerde güncel vergi ve kesinti oranlarına dikkat edilmelidir.

Dördüncü adım: Tavan ve kesintileri kontrol edin

Kıdem tazminatı için dönemsel olarak değişen bir tavan uygulanabilir ve fesih tarihindeki değer önemlidir. Bu rehberde sabit tutar verilmemesinin nedeni tutarların güncellenmesidir; güncel tavan mutlaka yetkili kurumların resmî duyurularından kontrol edilmelidir.

Brüt hesap ile çalışanın eline geçecek tutar aynı olmayabilir; kanuni kesintiler ödeme tarihinde uygulanır. İşverenin hesap pusulasında hizmet süresi, günlük ücret, ek menfaatler, tavan ve kesintileri ayrı göstermesi olası hataları görünür kılar.

Beşinci adım: Sonucu belgelerle doğrulayın

Hesap sonucunu fesih bildirimi, çıkış kodu, son bordro, banka ödemesi ve varsa ibranameyle karşılaştırın. İbranamenin tarihi, içeriği ve ödeme şekli geçerlilik bakımından özel şartlara tabi olabilir; aceleyle imzalanan genel ifadeler ayrıca değerlendirilmelidir.

Clause kıdem hesaplayıcısı girilen verilere dayalı ön tahmin sunar ve avukatlık hizmeti vermez. Fesih sebebi tartışmalıysa, ücret kayıt dışıysa veya süreler birleşiyorsa arabuluculuk ya da dava adımı öncesinde uzman görüşü alınmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Bir yıl dolmadan kıdem tazminatı alınır mı?

Genel kural asgari bir yıllık kıdemdir. Aynı işverene bağlı birleştirilecek önceki süreler veya özel durumlar varsa toplam çalışma ayrıca incelenmelidir.

Kendi isteğiyle ayrılan herkes kıdem hakkını kaybeder mi?

Hayır. Haklı fesih veya kanunda özel olarak tanınan bazı ayrılma nedenleri kıdem hakkı doğurabilir; sıradan istifa ile bu durumlar aynı değildir.

Primler kıdem hesabına eklenir mi?

Düzenli ve süreklilik taşıyan primler şartlarına göre giydirilmiş ücrete dahil olabilir. Tek seferlik veya arızi ödemeler farklı değerlendirilir.

Kıdem tazminatı tavanı hangi tarihe göre belirlenir?

Kural olarak iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte geçerli tavan dikkate alınır. Güncel tutarı resmî kaynaktan doğrulayın.

Kıdem tazminatı ödenmezse ilk adım nedir?

Belgeleri toplayıp yazılı talepte bulunun. İşçi alacaklarında dava öncesi zorunlu arabuluculuk ve zamanaşımı kuralları bulunduğundan süreleri gecikmeden kontrol edin.

Kıdem tazminatı adım adım — hak kazanma ve hesap rehberi